اثرات کمی و کیفی کمبود انرژی بر صنعت فولاد ایران

۱. کاهش تولید و زیان مستقیم
در سال ۱۴۰۳ (تا ۲۰ اسفند ۱۴۰۳)، تولید فولاد ایران نسبت به سال قبل ۶.۷٪ کاهش یافت، و بخش نیمه‌تمام با کاهش حدود دو میلیون تُن تولید، حدود یک میلیارد دلار ارزش‌افزوده از دست داد
. همچنین کارشناسان از ضرر تقریبی ۴ میلیارد دلاری سالانه صنعت فولاد به دلیل خاموشی‌ها خبر داده‌اند

۲. توقف نیمی از ظرفیت صنعتی
جریان خاموشی‌ها باعث شد تا ۵۰٪ ظرفیت تولید در شهرک‌های صنعتی به حالت غیر فعال برسد که برخی آن را به تعطیلی کامل کارخانه‌ها تعبیر کردند

۳. اثرات کیفی کوتاه‌مدت
نوسانات دما و قطع برق، باعث بروز مشکلات متالوژیکی، ترک‌در‌فولاد و کاهش استحکام شد که کیفیت محصول را پایین آورد و صادرات آن را تاحد زیادی متزلزل کرد.

۴. اثرات مالی و کاهش ارزش سهام بورسی
شرکت‌های بزرگ فولادی مانند فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و هرمزگان که حدود ۱۲٪ از کل سرمایه بازار بورس را تشکیل می‌دهند، به ‌دلیل کاهش تولید و درآمد، شاهد افت قیمت سهام خود بوده‌اند

۵. کاهش درآمد صادراتی
صادرات فولاد در ۱۱ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۳ حدود ۲۷ میلیون تُن بود که درآمدی به ۷ میلیارد دلار ایجاد کرد، اما افت تولید می‌تواند جایگاه ایران در بازار جهانی را تهدید کند

۶. اتلاف هزینه راه‌اندازی مجدد تجهیزات
تعطیلی‌های مکرر هزینه‌های بالایی برای راه‌اندازی مجدد کوره‌ها و تجهیزات هوشمند ایجاد کرده که به کاهش عمر مفید آنها منجر شده است.

۷. کاهش نقدینگی و مشکلات پرداخت کارکنان
مدیران خطوط تولید از مشکلات جریان نقدی و عدم توان پرداخت حقوق کارگران خبر داده‌اند که منجر به نارضایتی، اخراج و کاهش انگیزش نیروی انسانی شده است

۸. افزایش هزینه تمام‌شده و کاهش رقابت‌پذیری
با تورم بالای ۴۰٪ و افت راندمان تولید، کل هزینه تولید و قیمت تمام‌شده فولاد افزایش یافته و موقعیت این صنعت در بازارهای داخلی و صادراتی ضعیف شده است

۹. اثرات بلندمدت توسعه نامتوازن
با توجه به ظرفیت نصب‌شده ۵۵ میلیون تُنی، تولید واقعی حدود ۳۰ میلیون تن بوده که اختلاف ظرفیت با تولید، مانع برنامه‌ریزی دقیق توسعه و سرمایه‌گذاری ساختاری در صنعت می‌شود

۱۰. پیامدهای اجتماعی و اقتصادی کلان
قطع مکرر برق و گاز صنعتی، افزایش تعداد کارخانه‌های تعطیل و انباشت بدهی بنگاه‌ها، زمینه بروز اعتراضات اجتماعی و فشار بر حاکمیت را فراهم می‌کند

 نتیجه‌گیری و پیشنهادات:
۱. سرمایه‌گذاری فوری در زیرساخت‌های برق و گاز، ارتقای شبکه توزیع و ذخیره‌سازی سوخت (برای کاهش خاموشی‌های فصلی)
۲. اجرای سیاست‌های تعرفه‌ای و شفاف‌سازی در بخش انرژی برای کاهش بار مخرب روی بخش صنعت